Iemand overleden: wat moet u nu eigenlijk doen?
Er overlijdt iemand die u dierbaar is, en ineens staat de wereld stil. Tegelijkertijd lijkt het alsof alles om u heen juist in een stroomversnelling komt: telefoontjes, formulieren, keuzes die gemaakt moeten worden. In dit artikel zetten we rustig op een rij wat er eigenlijk moet gebeuren, en misschien nog belangrijker: wat er nog even kan wachten.
Stap 1: neem eerst de tijd om te landen
Het allerbelangrijkste advies dat we kunnen geven, is misschien wel het minst voor de hand liggende: doe eerst even helemaal niets. Er hoeft in de eerste uren na een overlijden nog niets geregeld te worden. Kruip niet meteen in de telefoon en in de regelstand, want zodra u dat doet, gaat de hele molen draaien en is het lastig om nog even stil te staan bij wat er is gebeurd.
Neem de tijd om bij uw dierbare te zijn, om te beseffen wat er is gebeurd, en om samen met de mensen om u heen dit moment te ervaren. Er is meer ruimte dan u denkt, ook wettelijk gezien. Dit komt verderop in dit artikel nog aan bod.
Stap 2: de arts laten komen
Op een gegeven moment, wanneer u er klaar voor bent, moet er een arts langskomen om het overlijden vast te stellen. Dit is een wettelijk verplichte stap. De arts stelt de dood vast en maakt de benodigde formulieren op, waaronder een verklaring van overlijden en een verklaring over de doodsoorzaak. Deze laatste is bedoeld voor de gemeente en het Centraal Bureau voor de Statistiek en gaat niet over de precieze medische gegevens naar de familie, maar dient als officiële registratie.
Is er iets onduidelijks aan de doodsoorzaak, dan kan de arts besluiten dat er nader onderzoek nodig is. Dit komt gelukkig niet vaak voor, maar goed om te weten dat dit soms tot enige vertraging kan leiden.
Stap 3: het kiezen van een uitvaartleider
Veel mensen denken dat ze verplicht zijn om het nummer te bellen dat op hun uitvaartpolis staat vermeld. Dat is een misverstand: u bent altijd vrij om zelf een uitvaartleider te kiezen, ongeacht welke verzekeraar u heeft of welk nummer daarop vermeld staat. Dit is een belangrijk recht, waar we in een aparte blog nog uitgebreider bij stil willen staan.
Neem ook hiervoor de tijd die u nodig heeft. Een uitvaartleider naar keuze is iemand met wie het klikt, die aansluit bij wat u en uw dierbare belangrijk vinden.
Stap 4: aangifte van overlijden
Naast de verklaring van de arts moet er ook aangifte van overlijden worden gedaan bij de gemeente waar de persoon is overleden. In de praktijk neemt de door u gekozen uitvaartleider dit meestal volledig uit handen; u hoeft hier zelf doorgaans niet naartoe. Op basis van deze aangifte wordt de overlijdensakte opgemaakt en krijgt u het zogeheten verlof tot begraven of cremeren.
Stap 5: de wettelijke termijnen voor de uitvaart
In Nederland is in de Wet op de lijkbezorging vastgelegd binnen welke termijn een uitvaart moet plaatsvinden:
- Minimaal 36 uur na het overlijden.
- Maximaal 6 werkdagen na het overlijden.
Daarbij tellen de dag van overlijden zelf, het weekend en officiële feestdagen niet mee bij het berekenen van deze werkdagen. In de praktijk betekent dit dat er vaak meer tijd is dan mensen in eerste instantie denken, zeker als iemand vlak voor een weekend overlijdt. Wilt u afwijken van deze termijnen, bijvoorbeeld omdat er familie van ver moet overkomen, dan is dat in uitzonderlijke gevallen mogelijk met toestemming van de gemeente.
Deze ruimte is er niet voor niets: het geeft u de tijd om het afscheid zorgvuldig en in eigen tempo voor te bereiden, in plaats van overhaast beslissingen te moeten nemen.
Samengevat: de eerste stappen op een rij
- Neem de tijd om te landen; er hoeft niet meteen iets geregeld te worden.
- Laat een arts langskomen om het overlijden vast te stellen en de formulieren op te maken.
- Kies zelf een uitvaartleider, ongeacht wat er op uw polis staat.
- De uitvaartleider verzorgt doorgaans de aangifte van overlijden bij de gemeente.
- Houd rekening met de wettelijke termijn van minimaal 36 uur en maximaal 6 werkdagen, waarbij het weekend niet meetelt.
Veelgestelde vragen
Nee, u mag altijd eerst de tijd nemen. Alleen het inschakelen van een arts om het overlijden vast te stellen is nodig, en ook dat hoeft niet in de eerste minuten te gebeuren.
Nee. U bent altijd vrij om zelf een uitvaartleider te kiezen, ook als er een specifiek nummer op uw polis staat.
Wettelijk gezien minimaal 36 uur en maximaal 6 werkdagen na overlijden, waarbij weekenden en feestdagen niet meetellen.
Dit wordt in de praktijk meestal door de uitvaartleider voor u geregeld.
Wilt u eens rustig kennismaken, ook als er nog niemand is overleden? Bij Het Benninghuys denken we graag vooruit met u mee. Neem gerust vrijblijvend contact met ons op.
Over de auteur:
Yvette Vlaar is het gezicht achter Het Benninghuys in Benningbroek, waar warmte, rust en tijd voor afscheid nemen centraal staan. Haar opleiding als uitvaartleider en jarenlange ervaring als afscheidsfotograaf leerde haar wat een afscheid persoonlijk maakt. In haar blogs deelt ze die kennis met iedereen die met afscheid te maken krijgt.
Vraag een brochure aan voor meer informatie over Het Benninghuys
Wilt u meer weten over Het Benninghuys, een unieke afscheidslocatie waar warmte, tijd en ruimte centraal staan? Vraag dan vrijblijvend onze brochure aan. Vul onderstaand contactformulier in en ontvang uitgebreide informatie over onze faciliteiten, diensten en mogelijkheden.
Wij staan klaar om al uw vragen te beantwoorden en denken graag met u mee in deze moeilijke tijd. Het Benninghuys biedt een respectvolle en rustgevende omgeving, waar u in alle rust afscheid kunt nemen van uw dierbare. Neem contact met ons op voor persoonlijke begeleiding en advies.